مطالب متنوع از همه جا
اللهم اجعل عواقب امورنا خیرا

مرتبه
تاریخ : 1394/04/14
شبهاى قدر
شب قدر، شبى است كه مقدّرات یك سال انسانها - بر اساس لیاقت ها و شایستگى هاى آنان - تعیین مى گردد; در تمام سال، شبى به عظمت و فضیلت آن نمى رسد و عمل در آن از عمل در هزار ماه برتر است.
فرشتگان خداوند و فرشته اى به نام «روح» كه اعظم همه فرشتگان است در آن شب، به اذن پروردگار به زمین فرود مى آیند و خدمت امام زمان(علیه السلام) مى رسند و آنچه را كه براى هر كس در طول سالِ آینده مقدّر شده است بر آن حضرت عرضه مى دارند.(1)
خوشا به حال آن كس كه از فیض عظیم این شب كه شب نزول قرآن است، بهره مند شود و با دعا و مناجات و گریه و توبه، به درگاه حقّ روى آورد و زمینه تقدیرات ارزشمند و سرنوشت معنوى و روحانى والایى را براى خویش فراهم سازد.
معصومین(علیهم السلام) شب قدر را به طور دقیق، تعیین نكرده اند و آن را مردّد در میان سه شب (نوزدهم، بیست و یكم و بیست و سوم) ذكر فرموده اند، تا مؤمنان با انجام اعمال شب هاى قدر، در هر سه شب و به دست آوردن حال خوشِ معنوى و كسب فیض در این شب ها، به آمادگى كامل، جهت دریافت عنایات ویژه الهى دست یابند.
هرچند علما، با توجّه به روایات، شب هاى بیست و یكم و بیست و سوم را به شب قدر بودن، نزدیكتر مى دانند.(2)
شب نوزدهم ماه:
این شب، اوّلین شب از شب هاى قدر است و از این شب، انجام اعمال شب هاى قدر آغاز مى شود.
اعمال شب هاى قدر:
اعمال شب هاى قدر بر دو قسم است. یك قسم آن مشترك میان هر سه شب است و قسم دیگر اعمالى است كه مخصوصِ هر یك از این سه شب مى باشد.

                                                                                            اعمال مشترك شب هاى قدر
غسل شب قدر است، مرحوم «علاّمه مجلسى» فرموده: بهتر است غسلِ شب هاى قدر را مقارن غروب آفتاب انجام دهند كه نماز مغرب را با غسل بخوانند.(3)
دو ركعت نماز بخواند; كه در هر ركعت بعد از حمد، هفت مرتبه سوره «قُل هُوَ اللّه» را تلاوت كند و بعد از پایان نماز، هفتاد مرتبه بگوید: اَسْتَغْفِرُ اللّهَ وَ أَتُوبُ اِلَیْهِ در روایتى از رسول خدا(صلى الله علیه وآله) آمده است: كسى كه این عمل را بجا آورد، از جاى خویش برنخیزد مگر این كه خداوند متعال او و پدر و مادرش را بیامرزد و خداوند فرشتگان را مأمور مى كند تا سال آینده براى وى حسنات بنویسند...(4)
3ـ امام باقر(علیه السلام) درباره عمل دیگر این شب فرمود: قرآن را بگشاید و در برابر خود قرار دهد وبگوید:
اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ بِكِتابِكَ الْمُنْزَلِ وَما فیهِ،وَفیهِ اسْمُكَ [الاَْعْظَمُ] الاَْكْبَرُ،وَ
خدایا از تو خواهم به حق كتاب فرستاده شده ات و آنچه در آن است كه در آن است نام بزرگت و
اَسْماؤُكَ الْحُسْنى،وَما یُخافُ وَیُرْجى،اَنْ تَجْعَلَنى مِنْ عُتَقائِكَ مِنَ النّارِ.
نامهاى نیكویت و آنچه بدانها ترس و امید شود كه قرارم دهى از زمره آزاد شدگانت از دوزخ.
سپس حاجت خود را از خدا بخواهد.(5)
4ـ مراسم قرآن به سر گرفتن است، به فرموده امام صادق(علیه السلام): قرآن مجید را بر سر بگذارد و بگوید:
اَللّهُمَّ بِحَقِّ هذَا الْقُرْآنِ، وَ بِحَقِّ مَنْ اَرْسَلْتَهُ بِهِ، وَبِحَقِّ كُلِّ مُؤْمِن مَدَحْتَهُ
خدایا به حق این قرآن و به حق آن كس كه او را بدین قرآن فرستادى و هر مؤمنى كه در آن مدحش كردى
فیهِ، وَبِحَقِّكَ عَلَیْهِمْ، فَلا اَحَدَ اَعْرَفُ بِحَقِّكَ مِنْكَ.
و به حق تو بر ایشان زیرا هیچ كس به حق تو از خودت آشناتر نیست.
آنگاه ده مرتبه بگوید: بِكَ یا اللهُ و ده مرتبه بِمُحَمَّد(صلى الله علیه وآله) و ده مرتبه بعَلِىٍّ(علیه السلام) و ده مرتبه بِفاطِمَةَ(علیها السلام) و ده مرتبه بِالْحَسَنِ(علیه السلام) و ده مرتبه بِالْحُسَیْنِ(علیه السلام) و ده مرتبه بِعَلِىِّ بْنِ الْحُسَیْنِ(علیهما السلام) و ده مرتبه بِمُحَمَّدِ بْنِ عَلِىٍّ(علیهما السلام) و ده مرتبه بِجَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّد(علیهما السلام) و ده مرتبه بِمُوسَى بْنِ جَعْفَر(علیهما السلام) و ده مرتبه بِعَلِىِّ بْنِ مُوسى(علیهما السلام) و ده مرتبه بِمُحَمَّدِ بْنِ عَلِىٍّ(علیهما السلام) و ده مرتبه بِعَلِىِّ بْنِ مُحَمَّد(علیهما السلام) و ده مرتبه بِالْحَسَنِ بْنِ عَلِىٍّ(علیهما السلام) و ده مرتبه بِالْحُجَّةِ(علیه السلام); در پایان هر حاجتى كه دارد از خداوند طلب كند(6) و در تمام این اذكار، نهایت حضور قلب و توجّه به درگاه خدا را حفظ كند.
بهتر است اگر مى خواهند توسّل گرفته، یا ذكر مصیبتى كنند قبل یا بعد از دعا باشد و دعا را قطع نكنند.
5ـ زیارت امام حسین(علیه السلام); به فرموده علاّمه مجلسى، زیارت امام حسین(علیه السلام) در هر یكى از این سه شب، مستحبّ مؤكّد است،(7) و در روایتى آمده است كه سبب آمرزش گناهان مى شود(8) و اگر دسترسى به زیارت از نزدیك نداشته باشد، از دور زیارت كند.
احیا داشتن شب هاى قدر است; یعنى این شب را تا صبح بیدار باشد و با عبادت و دعا و تلاوت قرآن و جلسات سخنرانى دینى و پرسش و پاسخ هاى مذهبى و یا مطالعه كتاب هاى تفسیر و عقاید و مواعظ سپرى كند.
در روایتى از امام باقر(علیه السلام) آمده است: هر كس شب قدر را احیا دارد، گناهان او آمرزیده شود، هرچند زیاد باشد،(9) و بهتر است روز قبل مقدارى استراحت كند و غذا و نوشیدنى كمتر بخورد تا خواب بر او غلبه نكند و كسانى كه توانایى بر احیا ندارند، بهتر است اوّل شب را استراحت كنند و سحرگاهان بیدار باشند و عبادت نمایند.
7ـ صد ركعت نماز بگزارد (هر دو ركعت به یك سلام) كه فضیلت بسیار دارد و افضل آن است كه اگر توانایى داشته باشد، در هر ركعت بعد از حمد، ده مرتبه سوره قل هو اللّه را بخواند.(10)
8ـ مرحوم «شیخ كفعمى» در «مصباح» نقل كرده است كه امام زین العابدین(علیه السلام) این دعا را در شب هاى نوزدهم، بیست و یكم و بیست و سوم در حالت ایستاده و نشسته و در ركوع و سجود مى خواندند:
اَللّهُمَّ اِنّى اَمْسَیْتُ لَكَ عَبْداً داخِراً، لا اَمْلِكُ لِنَفْسى نَفْعاً وَلا ضَرّاً، وَلا
خدایا من شام كردم در حالى كه بنده خوارى هستم كه مالك سود و زیانى براى خویش نیستم
اَصْرِفُ عَنْها سُوءاً، اَشْهَدُ بِذلِكَ عَلى نَفْسى، وَاَعْتَرِفُ لَكَ بِضَعْفِ قُوَّتى
و نتوانم از خویشتن پیش آمد ناگوارى را بازگردانم و این مطلبى است كه من آن را بر خویش گواهى دهم و به ناتوانى خود و بیچارگیم
وَقِلَّةِ حیلَتى، فَصَلِّ عَلى مُحَمَّد وَ آلِ مُحَمَّد، وَاَنْجِزْ لى ما وَعَدْتَنى
در برابرت اعتراف دارم پس درود فرست بر محمّد و آل محمّد و وفا كن برایم بدانچه بر من
وَجَمیعَ الْمُؤْمِنینَ وَالْمُؤْمِناتِ مِنَ الْمَغْفِرَةِ فى هذِهِ اللَّیْلَةِ، وَاَتْمِمْ عَلَىَّ ما
و همه مؤمنین و مؤمنات وعده فرمودى از آمرزش در این شبو تمام كن بر من آنچه را
اتَیْتَنى، فَاِنّى عَبْدُكَ الْمِسْكینُ الْمُسْتَكینُ، اَلضَّعیفُ الْفَقیرُ الْمَهینُ،
به من دادى زیرا كه من بنده بینواى مستمند ناتوان تهیدست خوار توام
اَللّـهُمَّ لا تَجْعَلْنى ناسِیاً لِذِكْرِكَ فیـما اَوْلَیْتَنى، وَلا لاِِحْسانِكَ فیما
خدایا مرا فراموشكار از یاد خویش در آنچه به من انعام فرمودى و از احسانت در آنچه به من
اَعْطَیْتَنى، وَلا ایِساً مِنْ اِجابَتِكَ، وَاِنْ اَبْطَاَتْ عَنّى فى سَرّآءَ اَوْ ضَرّآءَ،
عطا كردى قرار مده و قرارم مده ناامید از اجابت خویش و اگرچه دیرزمانى طول كشد چه در خوشى و چه در سختى
اَوْ شِدَّة اَوْ رَخآء، اَوْ عافِیَة اَوْ بَلاء، اَوْ بُؤْس اَوْ نَعْمآءَ، اِنَّكَ سَمیعُ الدُّعآءِ.(11)
در دشوارى یا در آسایش در تندرستى یا گرفتارى در تنگدستى یا در نعمت براستى تو شنواى دعایى.
مرحوم «علاّمه مجلسى» مى فرماید: بهترین اعمال در این شب ها طلب آمرزش گناهان و دعا براى امور دنیوى و اخروى است، هم براى خود و هم براى پدر و مادر و خویشان و برادران مؤمن ; چه زنده باشند و چه از دنیا رفته باشند و همچنین ذكرهاى مختلف و صلوات بر محمّد و آلش، تا آن جا كه مقدور است، انجام دهد و در بعضى از روایات وارد شده است كه دعاى «جوشن كبیر» را در این سه شب بخوانند.(12)
در روایتى آمده است كه شخصى خدمت رسول خدا(صلى الله علیه وآله) رسید و عرض كرد: اگر شب قدر را درك كردم، چه چیزى را از خداوند طلب كنم؟ فرمود: عافیت و سلامتى را بخواه.(13)
 


ارسال توسط jalal
آرشیو مطالب
پیوند های روزانه
امکانات جانبی

قالب وبلاگ